Prinsessegracht 30 2514 AP Den Haag Tel 070 3462700

DE BOEKEN VAN VAN WESTREENEN

De middeleeuwse handschriften en oude drukken die op de Voorzaal te zien zijn, worden elk kwartaal vervangen. Vanwege bouwwerkzaamheden is het slot van de tentoonstelling Boekenwijsheid in het rechterdeel van de boekenzaal onder gebracht. In het linkerdeel van de zaal is een selectie van geschreven en gedrukte boeken geplaatst uit de collectie van het museum. De boeken zijn afkomstig uit de Noordelijke Nederlanden en werden tussen 1350 en 1540 vervaardigd. Het zijn dus werken uit de periode die onmiddellijk voorafgaat aan die van de tentoonstelling ‘Boekenwijsheid’.
Van jongs af aan was Van Westreenen een hartstochtelijk verzamelaar. Van de verschillende collecties die hij bijeenbracht, was de verzameling boeken de belangrijkste. Zonder twijfel heeft het voorbeeld van zijn veel oudere achterneef Johan Meerman (1753-1815) en diens vader Gerard Meerman (1722-1771) hem sterk beïnvloed. Hun bibliotheek kwam in 1824 onder de hamer, in strijd met wat Johan Meerman in zijn testament had vastgelegd. Van Westreenen probeerde op de veiling door forse aankopen een belangrijk deel van die collectie bijeen te houden en op die manier cultureel erfgoed voor Nederland te bewaren.

 De alleroudste boeken zijn met de hand geschreven op perkament of papier; de meeste van na 1450 zijn gedrukt. Van Westreenens belangstelling ging in het bijzonder uit naar de beginperiode van de boekdrukkunst, de periode van de incunabelen (1450-1500). In zijn visie begon het drukken van boeken met losse houten letterstaafjes. Die uitvinding zou in Haarlem door Coster zijn gedaan. Vervolgens was de uitvinding verbeterd door Gutenberg, die gebruik maakte van gesneden en later gegoten metalen letterstaafjes. Van Westreenen probeerde in zijn collectie te laten zien hoe die stappen verliepen, hoe de boekdrukkunst zich over Europa verspreidde en hoe het gedrukte boek zich van het geschreven boek emancipeerde.

Bij de handschriften ging zijn voorkeur uit naar zeer oude exemplaren, exemplaren die precies gedateerd kunnen worden of exemplaren van een luxe uitvoering en/of voorname herkomst. Ook had hij belangstelling voor de handgeschreven versies van teksten die in de incunabeltijd dikwijls in druk verschenen.
tentoonstellingsteksten |
startpagina