Op vrijdag 19 november heeft Gerrit Komrij in Theater Diligentia de tentoonstelling ‘Het ideale boek’ geopend die t/m 20 februari 2011 te zien is. Een uniek overzicht van honderden met liefde en vakmanschap gemaakte boeken waarvan zestig boeken, en dat is uitzonderlijk, door de bezoeker ter hand kunnen worden genomen. Iedere 500ste bezoeker krijgt een boek uit de tentoonstelling cadeau!

In 1910 werd in Nederland de eerste private press opgericht, De Zilverdistel. Twintig jaar eerder had de Engelse Kelmscott Press van William Morris een typografische ommekeer teweeggebracht. Hij keerde zich tegen de negentiende-eeuwse massaproductie en formuleerde nieuwe principes voor de vormgeving van het boek.

Het voorbeeld van Morris werd breed nagevolgd, ook in Nederland, waar sommigen een eigen drukpers aanschaften om goedverzorgde boeken te drukken, vaak op speciaal handgemaakt papier. Ze lieten exclusieve lettertypen ontwerpen, gebruikten een eigen drukkersvignet en streefden naar Het Ideale Boek.

Deze tentoonstelling toont de ontwikkeling van idealisme naar variëteit, met buitenlandse voorbeelden, de eerste idealistische private presses, de bijzondere uitgaven in de Tweede Wereldoorlog en de enorme toename van ‘plezierdrukkers’ en kleurrijke ‘marginale’ uitgaven in de jaren erna. In de laatste zaal wordt een staalkaart van het bijzondere hedendaagse boek getoond, onder de noemer ‘Mooi marginaal’.

Rondom de tentoonstelling worden diverse activiteiten georganiseerd (o.a. met Gerrit Komrij, Ger Kleis, masterclasses met deskundigen uit het boekenvak en een symposium over verzetsuitgaven). Zie hiervoor: www.meermanno.nl en www.kb.nl. Bij de tentoonstelling verschijnt een rijk geïllustreerd boek; Paul van Capelleveen en Clemens de Wolf (red.), Het ideale boek. Honderd jaar private press in Nederland, 1910-2010, Uitgeverij Vantilt, Nijmegen, 248 pp., 240 ill., € 34,95. Het boek verschijnt ook in een Engelse editie.

Een speciale website met honderden afbeeldingen is vanaf 19 november 2010 te raadplegen via: www.kb.nl/privatepress.

Tentoonstelling, publicatie, activiteiten en website zijn een samenwerkingsproject van Museum Meermanno | Huis van het boek en de Koninklijke Bibliotheek.