Vraag iemand om een beroemde Nederlandse kaartenmaker te noemen en zijn antwoord is hoogstwaarschijnlijk: Blaeu. Willem Janszoon Blaeu (1571-1638) verwierf in de 17de eeuw grote bekendheid met zijn kaartboeken en atlassen. Zijn bedrijf werd overgenomen door zijn zoon Johannes Blaeu (1596-1673), die de uitgeverij tot ver buiten de Nederlandse grenzen bekend maakte.

Het beroemdste werk van Johannes Blaeu is zijn wereldatlas, die in een Latijnse, Nederlandse, Franse en Duitse versie verscheen. Het Museum Meermanno bezit een elfdelig exemplaar van de Latijnse versie, de Atlas Maior, met 600 kaarten van de toen bekende wereld. De delen verschenen tussen 1662 en 1665. Nog voordat de atlas werd ingebonden, werden er talrijke kaarten van andere herkomst aan toegevoegd.

Dit exemplaar is zo mooi omdat de kaarten zijn ingekleurd door Dirk Janz. van Santen. Nederland stond in de 17de eeuw bekend als het land waar je de mooiste boeken en kaarten kon laten maken. Dat kwam mede door de prachtige ‘versiering’ van het drukwerk. Hiermee bedoelde men het inkleuren (dat indertijd afzetten werd genoemd) van de kaarten en titelprenten, vignetten en tekstillustraties.

Vrijwel alle ‘const- en caertafzetters’ uit die tijd zijn anoniem gebleven, met als belangrijkste uitzondering Dirk Janz. van Santen. De bijbels en atlassen die Van Santen inkleurde en ‘versierde’ waren geliefd als geschenken bij prinsen en koningen. Dichters en reizigers bewierookten zijn werk (‘met onvermoeyelijcken arbeyt en grote kosten op ’t alderschoonste afgeschildert’).

De Atlas Maior die Dirk Janz. van Santen verzorgde voor de Amsterdamse patriciër Laurens van der Hem was zó bekend dat vorsten speciaal naar Amsterdam kwamen om dit werk te zien.

Baron Van Westreenen kocht dit pronkstuk in 1824 op de Meermanveiling. Het was in 1761 door Gerard Meerman verworven en maakte eerder deel uit van de bibliotheek van de Utrechtse hoogleraar Adriaan Reland.
Ga naar de online catalogus >