Op donderdag 7 oktober 1852 opende het Museum Meermanno officieel zijn deuren. Dat was niet toevallig een donderdag: Baron Van Westreenen had in zijn testament bepaald dat het museum op de eerste of derde donderdag van de maand geopend zou zijn.

Er was toen al veel aan het huis aan de Prinsessegracht veranderd en er zou de komende decennia nog een paar keer flink worden verbouwd, maar wie nu de voor- en achterzaal van het Meermanno betreedt, ziet een van de zeldzame Nederlandse voorbeelden van een 19de-eeuwse museuminrichting. Net als in 19de eeuw worden de stukken hier niet alleen getoond, maar ook bewaard. Vroeger deed de voorzaal, ook wel ‘boekzaal’ genoemd, bovendien dienst als leeszaal; mensen die boeken wilden raadplegen konden ze voor het raam aan tafels inzien.

Ook de baron bewaarde zijn kostbaarste stukken al in dit deel van het huis. Daar zat een idee achter: de ruimte is niet te dicht bij het dak, niet te dicht bij de grond en ligt op het noorden (minder zonlicht, minder warm).

De wandkasten zijn van H.P. Terwinkel (of Ter Winkel), de meester-timmerman die ook al voor Van Westreenen werkte – hij leverde zelfs diens doodskist. Op de kasten staan 18de-eeuwse busten, deels kopieën van antieke. De mahoniehouten vitrines in het midden van de zaal zijn hier in 1892-1893 geplaatst. Deze vitrinekasten bevatten ook de ‘grootformaten’ – boeken die moeten liggen omdat ze anders uitzakken. In deze kasten liggen onder meer de befaamde Blaeu-atlassen.

Overigens is bekend wie tot de eerste bezoekers van het museum behoorden: uit een aantekenboekje van de onderbibliothecaris van de Koninklijke Bibliotheek blijkt dat koningin Sophie en enkele niet nader genoemde leden van het koningshuis het museum op 27 december 1849 van twee tot vier uur hebben bezocht. Ook dat was, uiteraard, een donderdag.