Contact Us

Use the form on the right to contact us.

You can edit the text in this area, and change where the contact form on the right submits to, by entering edit mode using the modes on the bottom right. 

30 Prinsessegracht
Den Haag, ZH, 2514 AP
Netherlands

Museum Meermanno | Huis van het boek (vroeger Meermanno-Westreenianum) is het oudste boekenmuseum ter wereld. Het is gevestigd in het voormalige woonhuis van de stichter van het museum Willem Hendrik Jacob baron van Westreenen van Tiellandt (1783-1848) aan de Prinsessegracht in Den Haag en richt zich op het geschreven en gedrukte boek in al zijn vormen, in heden en verleden. De ontwikkeling van de vormgeving van zowel oude als moderne boeken staat daarbij centraal.

Getijdenboek meester Catharina van Kleef

GETIJDENBOEK VAN DE MEESTER VAN CATHARINA VAN KLEEF

Op 24 januari 1430 trouwde Catharina van Kleef, toen dertien jaar oud, met hertog Arnold van Gelre. Ter gelegenheid van dit huwelijk kreeg zij van haar vader een gebedenboek dat was geïllustreerd – verlucht – door een meester van wie we de naam niet kennen.

Het atelier van diezelfde meester, die later door A.W. Byvanck de ‘Meester van Catharina van Kleef’ is gedoopt, vervaardigde omstreeks 1460 een zogeheten getijdenboek, een gebedenboek voor leken. Het werd van een fraaie leren band voorzien door de Brugse binder Anthonius de Gavere. In de tweede helft van de 18de eeuw was het in het bezit van Sara Ploos van Amstel. In 1964 werd het, met financiële steun van de Vereniging Rembrandt, door het Museum Meermanno gekocht van een antiquaar in New York.

Over de Meester van Catharina van Kleef is weinig bekend. Waarschijnlijk werkte hij in Utrecht. Voor dit getijdenboek kreeg hij hulp van de bekende Gentse boekverluchter Lieven van Lathem, die tijdelijk naar Utrecht was uitgeweken.

Men vermoedt dat dit een van de laatste werken is die de Meester van Catharina van Kleef heeft verlucht. Over zijn werk wordt met veel bewondering gesproken. Men roemt zijn grote aandacht voor details en zijn voorkeur voor het anekdotische. Dit laatste zien we terug in de vele ‘drôlerieën’ uit het dagelijks leven: muzikanten, bakkers die broden in de oven schuiven, geleerden met brillen op, kopiisten met ganzenveren en veel etende en drinkende mannen en vrouwen.

Oorspronkelijk telde het handschrift zes paginavullende, toegevoegde miniaturen, één aan het begin van elk getijde. Hiervan zijn er nog drie aanwezig. Daarnaast bevat het talloze kleine initialen. Op een miniatuur op de achterzijde van blad 13 zien we Maria met het Christuskind. De twee knielende figuren naast haar verbeelden het echtpaar dat opdracht gaf tot het maken van dit handschrift. Vermoedelijk behoorden zij tot de Utrechtse familie van Lochorst.
 

Meester van Catharina van Kleef, ’Getijdenboek’, omstreeks 1460 [10 F 50, 54v-55r]

Meester van Catharina van Kleef, ’Getijdenboek’, omstreeks 1460 [10 F 50, 54v-55r]

Meester van Catharina van Kleef, ’Getijdenboek’, omstreeks 1460 [10 F 50, 14r]

Meester van Catharina van Kleef, ’Getijdenboek’, omstreeks 1460 [10 F 50, 14r]