Contact Us

Use the form on the right to contact us.

You can edit the text in this area, and change where the contact form on the right submits to, by entering edit mode using the modes on the bottom right. 

30 Prinsessegracht
Den Haag, ZH, 2514 AP
Netherlands

Museum Meermanno | Huis van het boek (vroeger Meermanno-Westreenianum) is het oudste boekenmuseum ter wereld. Het is gevestigd in het voormalige woonhuis van de stichter van het museum Willem Hendrik Jacob baron van Westreenen van Tiellandt (1783-1848) aan de Prinsessegracht in Den Haag en richt zich op het geschreven en gedrukte boek in al zijn vormen, in heden en verleden. De ontwikkeling van de vormgeving van zowel oude als moderne boeken staat daarbij centraal.

Het vlas


BOEK VAN DE MAAND


Vlas, pagina 2.jpg

Het vlas in wording

In 1942 verscheen bij uitgeverij De Spieghel in Amsterdam een bijzondere uitgave van Het vlas, een sprookje van Hans Christiaan Andersen. De uitvoering was in handen van Bart van der Leck, met Piet Mondriaan en Theo van Doesburg, een van de grondleggers van ‘De Stijl’. In 1938 was hij reeds door de vertaalster van de tekst, Marie Nijland-van der Meer, gevraagd het werk te illustreren. Uiteindelijk verscheen het werk in 1942, het jaar waarin de uitgeverij werd geliquideerd. De uitgeefsters hadden het besluit genomen geen lid te worden van de Kultuurkamer.

Van der Leck kalligrafeerde de gehele tekst in uit streepjes opgebouwde letters, die hij al eerder toepaste, onder meer in drukwerk voor het Amsterdamse warenhuis Metz & Co. Ook de illustraties in het boek zijn uit streepjes opgebouwd. Van het handschrift werden clichés gemaakt, die in zwart werden afgedrukt. De grote en kleine kleurvlakken in geel, blauwe en oranjerood, waarmee de pagina’s verder zijn gedecoreerd, zijn in afzonderlijke drukgangen aangebracht. Museum Meermanno kocht in 2015 op een veiling twee proefdrukken van de eerste twee bladzijden, waarbij de tekst van clichés is gedrukt, maar waarin Van der Leck de kleuren met verf heeft aangebracht. Op deze proefbladen is goed te zien dat de decoratie nog niet vast ligt. Zo heeft Van der Leck op pagina 1 met dekwit het bovenste rode vlak verkleind en de zwarte regel onder de afbeelding verwijderd om wat meer wit tussen titel en tekst te krijgen. Verder heeft hij op deze pagina de vorm van de letters G en J gecorrigeerd. In druk zijn deze wijzigingen vervallen. Ook in het kleurenschema zijn afwijkingen tussen proef en eindresultaat te zien. Op pagina 2 zijn de grotere vlakken van kleur gewisseld. Opvallend is dat ook de tekst op deze pagina afwijkt van de uiteindelijke druk. De eerste zin is een herhaling van de laatste zin op pagina 1 en in het rechterdeel van de pagina is de plaatsing van afbeelding en tekst gewijzigd. De proefbladen illustreren de moeizame totstandkoming van deze bijzondere uitgave.

Voor meer informatie, zie ook de blog van Paul van Capelleveen over deze uitgave: http://pvc-kb.blogspot.nl/2015/04/68-bart-van-der-leck-het-vlas-1942.html.

Tekst: Rickey Tax – Museum Meermanno


HET VLAS IN WORDING

Vlas.jpg

In deze online rubriek wordt elke maand een boek uitgelicht uit de collectie van Museum Meermanno. Er wordt wisselend aandacht besteed aan de historische en moderne (v.a. 1850) collectie van het museum. Het boek van de maand verschijnt op de derde dinsdag van de maand op de website van Museum Meermanno. Het project is een samenwerking met Historiek, die de rubriek ’Museum Meermanno Boek van de maand elke maand’ publiceert op de website Historiek.net.