Contact Us

Use the form on the right to contact us.

You can edit the text in this area, and change where the contact form on the right submits to, by entering edit mode using the modes on the bottom right. 

30 Prinsessegracht
Den Haag, ZH, 2514 AP
Netherlands

Museum Meermanno | Huis van het boek (vroeger Meermanno-Westreenianum) is het oudste boekenmuseum ter wereld. Het is gevestigd in het voormalige woonhuis van de stichter van het museum Willem Hendrik Jacob baron van Westreenen van Tiellandt (1783-1848) aan de Prinsessegracht in Den Haag en richt zich op het geschreven en gedrukte boek in al zijn vormen, in heden en verleden. De ontwikkeling van de vormgeving van zowel oude als moderne boeken staat daarbij centraal.

Maerlants Rijmbijbel

MAERLANTS ‘RIJMBIJBEL’

Toen het Museum Meermanno begin 2008 bekendmaakte dat een van de handschriften met de Rijmbijbel van Jacob van Maerlant vanwege een restauratie uit elkaar zou worden genomen, haalde dit het NOS Journaal. Van Maerlants Rijmbijbel behoort dan ook tot de bekendste boeken uit de Nederlandse literatuur. 

Jacob van Maerlant, een Vlaamse dichter die aanvankelijk ridderromans schreef, voltooide de Rijmbijbel in 1271. In dit boek, dat een vrije bewerking is van de Historia Scholastica uit 1178 van Petrus Comestor, zette Van Maerlant bijbelse geschiedenis op rijm.

Bijzonder was dat Van Maerlant dat in zijn landstaal deed, het Middelnederlands. Boeken werden in het Latijn geschreven, een taal die de lagere adel en de opkomende burgerij niet goed beheersten. De literatuur in de volkstaal was tot dan toe voornamelijk mondeling overgedragen.

Wij zouden de Rijmbijbel nu een bestseller noemen, maar in een tijd dat boeken met de hand werden geschreven en verlucht, verliep de productie natuurlijk langzaam. Er viel dan ook heel wat over te schrijven: ruim 27.000 verzen voor het eerste stuk, en bijna 8.000 voor het tweede.

Er zijn, uit de 13de tot de 15de eeuw, vijftien volledige manuscripten van de Rijmbijbel bekend, het vroegste van omstreeks 1285. Daarnaast zijn er fragmenten van allerlei andere exemplaren bewaard.

Je kon indertijd bij de kopiisten een eenvoudig uitgevoerd, snel geschreven en ongeïllustreerd exemplaar bestellen, of een zorgvuldig gekalligrafeerd en geïllustreerd exemplaar, dat uiteraard veel duurder was. Van de vijftien volledige manuscripten zijn er zes zonder verluchting, bevatten er zeven enkele miniaturen en zijn er twee voorzien van een min of meer doorlopende illustratie. 

Het Museum Meermanno bezit één van die ‘rijke’ exemplaren, een Rijmbijbel die in 1332 schitterend werd verlucht door Michiel van der Borch. Het is het vroegste gesigneerde en gedateerde verluchte handschrift uit de Noordelijke Nederlanden.

Jacob van Maerlant, Rijmbijbel, 1271/1332 [10 B 21, 152v]

Jacob van Maerlant, Rijmbijbel, 1271/1332 [10 B 21, 152v]

Jacob van Maerlant, Rijmbijbel, 1271/1332 [10 B 21, 8r]

Jacob van Maerlant, Rijmbijbel, 1271/1332 [10 B 21, 8r]