Contact Us

Use the form on the right to contact us.

You can edit the text in this area, and change where the contact form on the right submits to, by entering edit mode using the modes on the bottom right. 

30 Prinsessegracht
Den Haag, ZH, 2514 AP
Netherlands

Museum Meermanno | Huis van het boek (vroeger Meermanno-Westreenianum) is het oudste boekenmuseum ter wereld. Het is gevestigd in het voormalige woonhuis van de stichter van het museum Willem Hendrik Jacob baron van Westreenen van Tiellandt (1783-1848) aan de Prinsessegracht in Den Haag en richt zich op het geschreven en gedrukte boek in al zijn vormen, in heden en verleden. De ontwikkeling van de vormgeving van zowel oude als moderne boeken staat daarbij centraal.

Nieuws Metamorfoze

Een tweede leven voor de baron  

12 april 2017

Baron Willem van Westreenen (1782-1848) was gedurende zijn hele leven een verwoed verzamelaar van handschriften, vroege drukken, munten en oudheden. Hij bouwde een indrukwekkende verzameling op en liet vastleggen dat na zijn dood zijn collecties zouden worden overgedragen aan de Staat der Nederlanden en bewaard zouden blijven in zijn woonhuis, dat de status van museum kreeg. Daarmee was hij de grondlegger van het Museum Meermanno-Westreenianum, tegenwoordig Meermanno. De naam is afgeleid van de naam van de oudere achterneef van de baron, Johan Meerman (1753-1815) en diens vader Gerard (1722-1771), die ook belangrijke verzamelaars waren. Na Johan Meermans dood slaagde Van Westreenen erin grote delen van hun omvangrijke collectie te kopen op de veiling van hun bibliotheek.

Van Westreenen liet niet alleen zijn boeken en objecten na, maar daarnaast een omvangrijk familie-archief dat ook veel materiaal uit de archieven van Gerard en Johan Meerman en de Leidse muntenverzamelaar Pieter van Damme (1727-1806) bevat. Deze archieven bevatten veel informatie over de achtergrond van de oude collecties van Museum Meermanno. Van Westreenen documenteerde de verwerving van alle duizenden schilderijen en voorwerpen, munten, handschriften en boeken zeer zorgvuldig in kasboeken, zodat goed is na te gaan waar en wanneer hij iets kocht en ook wat het kostte.

Maar Van Westreenen beperkte zich niet tot het vastleggen van deze informatie: hij maakte ook minutieus aantekeningen over zijn andere aankopen en van zijn kosten van levensonderhoud. Hij bewaarde alle kwitanties, van doktersvisites met gespecificeerde behandelingen, tot leveranties van kolen en de kosten van zijn honden. Verder bewaarde hij zijn schoolschriften en kindertekeningen, reisdagboeken en allerlei stukken met betrekking tot zijn maatschappelijke functies. Het archief geeft een uniek inzicht in het persoonlijk leven van een edelman aan het begin van de negentiende eeuw en verder een treffend tijdsbeeld van een roerige periode in onze geschiedenis. In de archieven van Meerman en Van Damme bevindt zich veel correspondentie met geleerden in binnen- en buitenland.

Begin 2016 heeft Museum Meermanno dit archief aangemeld bij het nationale conserveringsprogramma Metamorfoze. Hoewel het in redelijke staat is, bevat het nogal wat inktvraat. Dat is een onomkeerbaar en voortschrijdend proces waarbij door de chemische samenstelling van de inkt het papier wordt weggevreten. Het komt veel in geschreven documenten voor. De aanpak van Metamorfoze is tweeledig: conserveringsbehandeling en digitalisering. Dat laatste maakt het mogelijk de documenten te raadplegen zonder dat de kwetsbare originelen behoeven te worden aangeraakt. Beide activiteiten worden uitbesteed aan professionele bedrijven.

Metamorfoze heeft in november 2016 financiering toegekend voor het project, dat inmiddels van start is gegaan. Met de uitvoering zal twee jaar gemoeid zijn.