Contact Us

Use the form on the right to contact us.

You can edit the text in this area, and change where the contact form on the right submits to, by entering edit mode using the modes on the bottom right. 

30 Prinsessegracht
Den Haag, ZH, 2514 AP
Netherlands

Museum Meermanno | Huis van het boek (vroeger Meermanno-Westreenianum) is het oudste boekenmuseum ter wereld. Het is gevestigd in het voormalige woonhuis van de stichter van het museum Willem Hendrik Jacob baron van Westreenen van Tiellandt (1783-1848) aan de Prinsessegracht in Den Haag en richt zich op het geschreven en gedrukte boek in al zijn vormen, in heden en verleden. De ontwikkeling van de vormgeving van zowel oude als moderne boeken staat daarbij centraal.

Petrus Comestor, ‘Historia scholastica’

PETRUS COMESTOR, ‘HISTORIA SCHOLASTICA’

Een van de meest gelezen en gebruikte boeken van de late Middeleeuwen was de Historia scholastica van Petrus Comestor. Petrus Comestor werd geboren in Troyes. In 1168 werd hij docent aan de kathedraalschool van de Nôtre Dame in Parijs. Een jaar later begon hij aan het boek dat hem beroemd zou maken: de Historia scholastica. In dit monumentale werk, waar hij vier jaar aan werkte, vermengde hij verhalen uit de bijbel met teksten waarin die verhalen werden uitgelegd en aangevuld.

Petrus Comestor bracht zijn gegevens bijeen uit allerlei bronnen, die volgens kenners soms verrassend onorthodox waren. Bovendien raadpleegde hij zoveel bronnen dat zijn bewonderaars hem Manducator noemden, wat ‘verslinder’ betekent. Ook Petrus Comestor, in het Frans Pierre le Mangeur, is een bijnaam, die je kunt vertalen als ‘Peter de (Boeken) Eter’.

Comestor schreef dit boek voor zijn studenten, maar het werd al snel een klassieke bron van kennis voor zowel geestelijken als leken.

Het deel van de Historia scholastica dat het Nieuwe Testament bestrijkt, werd in 1473 in Utrecht gedrukt door Nicolaas Ketelaer en Gerard van Leempt. Dit is het eerste gedrukte boek uit de Noordelijke Nederlanden dat van een jaartal is voorzien (het eerste gedrukte boek met een jaartal uit de Zuidelijke Nederlanden verscheen datzelfde jaar te Aalst). Het Museum Meermanno bezit een van de dertien exemplaren die van de Utrechtse editie bewaard zijn gebleven. Merkwaardig is dat bij twee exemplaren het begin en het slot verschillend zijn van die in de overige exemplaren. Toen het drukken zo goed als voltooid was, werd de tekst van het begin en het slot nog aangepast. Het Meermanno bezit een van die twee aangepaste exemplaren; het andere is aanwezig in de Bibliothèque nationale de France in Parijs.

Petrus Comestor, 'Historia scholastica' [1 C 52 [2], colofon]

Petrus Comestor, 'Historia scholastica' [1 C 52 [2], colofon]

Petrus Comestor, 'Historia scholastica' [1 C 52 [2], colofon]

Petrus Comestor, 'Historia scholastica' [1 C 52 [2], colofon]